Θετικές προτάσεις για την Οικονομία

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on email

Εισήγηση του Αντώνη Πετρόπουλου στο workshop “Η Δημοκρατία Στις Μέρες Μας” της Συνδιάσκεψης των Πράσινων 13.12.2020

Υπάρχουν πολλά που μπορεί καθένας να πει για την Οικονομία. Ας ξεκινήσουμε από τα θετικά! Σε μια κρίση είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς ποια είναι τα μόνιμα και τα θετικά και αν αυτά είναι πράγματι θετικά ή παγίδες. Με την πανδημία μερικοί θεωρούν ότι αποδείχθηκε ότι υπάρχει λεφτόδεντρο – θυμάστε εκείνο το “λεφτά υπάρχουν”. Ότι τα νεοφιλελεύθερα δόγματα κατά του κράτους προνοίας ήταν χάρτινοι τίγρεις. Ότι χρειαζόμαστε, δημόσια και δωρεάν, υγεία και παιδεία και ότι μπορεί να είναι και ποιοτική. Ότι δεν χρειάζεται να δουλεύουμε 50 ώρες τη μέρα, δύο δουλειές για να επιβιώσουμε, αλλά μπορούμε να δουλεύουμε, λιγότερες ώρες, από το σπίτι. εξοικονομώντας πολύτιμο ελεύθερο χρόνο και χώρο. Ότι δεν χρειάζεται να καταναλώνουμε τόσο πολύ, ή να οδηγούμε τόσο πολύ. Στα περίπου θετικά να βάλουμε και τον έστω πρόχειρο αλλά σκοιλ ελικικού – ψηφιακό εκσυγχρονισμό της τηλεκπαίδευσης και κάποιας διάθεσης έστω απλοποίησης της γραφειοκρατίας με αφορμή την περιορισμένη πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες αλλά και ΚΕΠ. Εκεί κάπου τελειώνουν τα θετικά. Διότι αφενός η Κυβέρνηση βρήκε ευκαιρία να επιταχύνει κάποιες μεταρρυθμίσεις/απορρυθμίσεις της αγοράς εργασίας, να φέρει ένα πτωχευτικό κώδικα, να εντείνει και να αποθρασύνει την αστυνόμευση, ενώ συσσωρεύεται ταχύτατα νέο χρέος – αβέβαιο με ποια διάθεση θα το αντιμετωπίσει μελλοντικά η Ευρωπαϊκή Οικονομική Διακυβέρνηση – τα οποία, μαζί με τον – με κάθε ευκαιρία – διχασμό της Ελληνικής κοινωνίας και τις ιδιαίτερες συνθήκες της μεσογειακής-βαλκανικής γειτονιάς μας που υποτίθεται μας υπαγορεύουν εξοπλιστικές ανάγκες, μπορούν να μας τινάξουν μεταφορικά και κυριολεκτικά στον αέρα. Εκτός από τα σύννεφα χρέους, συσσωρεύονται – κάποιοι συσσωρεύουν δηλαδή – ακίνητα, τα ακίνητα της πρώην μεσαίας τάξης, η τελευταία γραμμή άμυνας μιας χώρας που έχει ήδη ξεπουλήσει τα ασημικά, λιμάνια, αεροδρόμια, τραίνα και λοιπά.

Ας μην χάσουμε όμως χρόνο περιγράφοντας τη ζοφερή κατάσταση της Οικονομίας μια που τη ζούμε καθημερινά αλλά και παρακολουθούμε τις ειδήσεις ως ασχολούμενοι με τα κοινά.

Ας επικεντρωθούμε σε θετικές προτάσεις, στο τι καλύτερο, πρασινότερο, μπορεί να γίνει κατά τη διάρκεια της Πανδημίας αλλά και το εξίσου δύσκολο, πιθανόν δυσκολότερο διάστημα που θα την ακολουθήσει. Έχω μια μη εξαντλητική – να μην σας εξαντλήσω κιόλας – λίστα 14 σημείων, η οποία πρέπει φυσικά να διορθωθεί και να εξειδικευθεί. Εν μέρει βασίζεται και είναι συμπληρωματική στην εκτενή ανάλυση και πολύ καλή λίστα προτάσεων του Γιάννη Παρασκευόπουλου του Μαΐου 2020, που θα κατατεθεί επίσης στα πρακτικά, και έχει μια έμφαση στον Τουρισμό που γνωρίζω καλύτερα.

Ξεκινώ:

1. Οριστικός Τερματισμός της Λιτότητας. Οικονομική επέκταση με σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες αλλά και παροχές σε όλους ανεξαιρέτως ώστε να μην μείνει κανείς/καμία απροστάτευτη, ένα έκτακτο εισόδημα για όλους, που θα έμπαινε αυτόματα στο λογαριασμό όλων κάθε μήνα ή εβδομάδα. Διότι όσες υποπεριπτώσεις και να προβλέψεις, πάντα κάποιον θα ξεχάσεις. Ειδική μέριμνα, τακτοποίηση και νομιμοποίηση για τους αθέατους ανθρώπους που στηρίζουν τόσα Ελληνικά σπίτια – τις οικιακές βοηθούς, τις άτυπες νοσοκόμες των ηλικιωμένων, που παίζουν κρυφτούλι με το security στα νοσοκομεία και ενίοτε πηδάνε στο κενό. Το lockdown είναι διπλό και τριπλό για πολλές από αυτές τις γυναίκες.

2. Επιπλέον ενίσχυση στους κλάδους οι οποίοι πανθολογουμένως έχουν συντριβεί, όπως ο Τουρισμός, η Εστίαση, τα Θεάματα. Τα άδεια ξενοδοχεία και τα ενοικιαζόμενα διαμερίσματα μπορούν κάλιστα να φιλοξενήσουν προσωρινά, με ανθρώπινο τρόπο, μετανάστες. Αρκεί να το ήθελε και ο Υπουργός Μετανάστευσης δηλαδή. Να αναρωτηθώ – εν τάχει – είμαστε αλήθεια “υπερεξαρτημένοι” από τον Τουρισμό; Εμένα αυτό το κλισέ μου θυμίζει την φράση του Π/Θ ότι κάποιοι είναι εξαρτημένοι από το μισθό τους. Για ιστορικούς, γεωγραφικούς, πολιτιστικούς λόγους ο Τουρισμός είναι συγκριτικό πλεονέκτημά μας, ενώ οι άλλες βιομηχανίες μας – κρατικοδίαιτες γαρ – δεν άντεξαν τον ανταγωνισμό, Ευρωπαϊκό και υπερπόντιο. Σίγουρα όμως θέλουμε ένα Πράσινο Τουρισμό, μαζικό μεν γιατί δεν είμαστε ελιτιστές και θέλουμε να φιλοξενούμε και τους φτωχούς Ευρωπαίους συμπολίτες μας, όχι μόνο τους Καζινάτους και τους Κοτεράτους, αλλά δεν θέλουμε να γίνουμε και ένα απέραντο αεροδρόμιο / μια ατελείωτη αερόπολη με μαρίνες και τέρμιναλ κρουαζιερόπλοιων. Αντίθετα χρειαζόμαστε επειγόντως εκσυγχρονισμό και επέκταση γρήγορων, ηλεκτροκίνητων Επιβατικών Τραίνων σε όλη τη Χώρα, σύνδεση με δίκτυο νυκτερινών τραίνων κεντρικής Ευρώπης. Γενναία επέκταση προγραμμάτων Κοινωνικού Τουρισμού όλο το καλοκαίρι του 2021 αν το επιτρέπει η πανδημία. Διασυνοριακή τουριστική συνεργασία και τουριστικά πακέτα με προορισμούς στην Τουρκία και όλες τις γειτονικές μας χώρες. Προστασία αγοράς από αρπακτικά funds σημαντικών τουριστικών μονάδων – δημόσια εξαγορά και μετατροπή σε κοινωφελείς χρήσεις όπως Κοινωνική Στέγαση, Στέγαση Αστέγων και Μεταναστών, αλλά και κατεδάφιση σε μερικές περιπτώσεις για δημιουργία ελεύθερων χώρων. Δωρεάν μετεκπαίδευση σε περιβαλλοντικά θέματα των απασχολουμένων στην Θερινή Τουριστική περίοδο τους χειμερινούς μήνες. Αποφυγή τουριστικής μονοκαλλιέργειας στους νησιωτικούς προορισμούς με αναβίωση άλλων, παραδοσιακών οικονομικών κλάδων αλλά και σύγχρονων μη οχλούντων δραστηριοτήτων στην αιχμή της τεχνολογίας. Εγκατάλειψη Εξορύξεων. Επέκταση Θαλάσσιων Πάρκων με πραγματική προστασία για ενίσχυση της Αλιείας. Λογική Χωροθέτηση Υδατοκαλλιεργειών. Όχι ΒΑΠΕ σε Προστατευόμενες Περιοχές! Για τα δρομολογημένα φαραωνικά, λεγόμενα, τουριστικά έργα που δεν μπορούμε να αποφύγουμε πλέον, επαναδιαπραγμάτευση και αντισταθμιστικά οφέλη με τη μορφή δημιουργίας ελεύθερων χώρων στις πυκνοδομημένες γειτονιές. Αδειοδότηση νέων ξενοδοχείων μόνο αν πληρούν ελάχιστα κριτήρια οικοπιστοποίησης σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα GSTC.

3. Πάγωμα, ή ακόμα καλύτερα διαγραφή, των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων των φυσικών προσώπων για όσο καιρό διαρκέσει η πανδημία, και 3 μήνες μετά. Δεν έχει νόημα να παίρνεις 5 και να σου παίρνει πίσω το κράτος 15, αυτό το διάστημα.

4. Γενναία Κίνητρα για πράσινες μετατροπές και βελτιώσεις (ενεργειακή αναβάθμιση, ηλιακές στέγες) σε όλα τα κτήρια, ιδιωτικά και δημόσια.

5. Επιδότηση κλασσικών Ποδηλάτων, όχι μόνο των Ηλεκτρικών, τα οποία είναι και πιο οικολογικά και υγιεινότερα. Διευκόλυνση Πεζών, επέκταση πεζοδρόμων και πεζοδρομίων.

6. Εκσυγχρονισμός των Δημόσιων Μέσων Μεταφοράς, ιδιαίτερα των Αστικών Συγκοινωνιών με Ηλεκτρικά Λεοφορεία, Συρμούς Μετρό και Τραμ και πρόσληψη αντίστοιχου προσωπικού. Κίνητρα για αντικατάσταση των Λεοφωρείων τύπου Πούλμαν (Τουριστικά, Σχολικά) με ηλεκτροκίνητα.

7. Δημιουργία Διόδων Νόμιμης Μετανάστευσης με Ανθρωπιστικό και Δημοκρατικό Χαρακτήρα – όχι Αρπαχτές και Ξέπλυμα μέσω Ακινήτων τύπου Γκόλντεν Βίζα – και διασύνδεση Μεταναστευτικής Πολιτικής με την Οικονομία. Κίνητρα για εγκατάσταση και απασχόληση των Μεταναστών στην Βιολογική Γεωργία και τον Αγροτουρισμό και Οινικό Τουρισμό, σε όλην την Ελλάδα, όχι γκετοποίηση στις πόλεις και φυλάκιση σε Μόριες και Αμυγδαλέζες.

8. Ποιοτικά, Σύγχρονα Κέντρα Υγείας σε κάθε Δήμο, και στον πιο απομακρυσμένο, στο κάθε νησί, πλήρως εφοδιασμένα και στελεχωμένα, και με επέκταση της Τηλεϊατρικής – αλλά όχι μόνο της Τηλεϊατρικής διότι χρειάζεται πρωτοβάθμια φροντίδα και οικογενειακός γιατρός παντού – θα μας τα πει και η πιο αρμόδια Θεματική.

9. Δημιουργία Ενός Πρωτοποριακού Εθνικού Κέντρου Έρευνας Πράσινης Τεχνολογίας. Γνωστή η Ελληνική Ναυτιλία, σκεφτείτε να μπορούσαμε να κατασκευάζουμε σε Ελληνικά Ναυπηγία ηλεκτρικά εμπορικά πλοία που θα είναι και σύγχρονα ιστιοφόρα, ηλεκτρικά φέριμποτ και αεροσκάφη αλλά και μπαταρίες που δεν θα επιβαρύναν το περιβάλλον, φωτοβολταϊκά, ανεμογεννήτριες μικρές αλλά αποδοτικές που δεν θα κατάστρεφαν τον ορίζοντα και δεν θα σκότωναν τα πουλιά και πολλά άλλα. Γιατί όλα αυτά πρέπει μονίμως να τα εισάγουμε;

10. Δημιουργία Πράσινων Προγραμμάτων Εκπαίδευσης στην Ανώτερη και Ανώτατη Παιδεία. Να είναι και Αγγλόφωνα ώστε να γίνουμε Πράσινος Εκπαιδευτικός Πόλος.

11. Επέκταση των ωρών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και αντίστοιχων βιωματικών δράσεων σε όλα τα σχολεία. Δωρεάν Ίντερνετ και Ταμπλέτες στους Μαθητές για εξάλειψη του ψηφιακού χάσματος.

12. Μετατροπή όλης της Ελληνικής Γεωργίας σε Βιολογική και Ποιοτική με απαγόρευση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων σε βάθος δεκαετίας. Προώθηση Μεσογειακής Διατροφής, μείωση κατανάλωσης εισαγόμενου κρέατος. Κίνητρα για δημιουργία κορυφαίων brand για εξαγωγές στα κυριότερα είδη προϊόντων, αλλά και παράλληλα έμφαση στην Τοπική Γεωργία και την σχεδόν αποκλειστική χρήση τοπικών προϊόντων στην Εστίαση και τον Τουρισμό.

13. Δασμοί, ναι δασμοί, ας τολμήσουμε αν δεν τολμήσει η Ε.Ε., (πως μπορεί η Ουγγαρία πχ να κάνει ότι θέλει σε άλλα θέματα). Δασμοί σε φτηνά, αμφιβόλου ποιότητας προϊόντα από την άλλη άκρη του κόσμου που μας έχουν κατακλύσει, τα οποία έχουν κρυφό περιβαλλοντικό αλλά και εργατικό και ανθρώπινο κόστος – όταν καταπατώνται ανθρώπινα και εργατικά δικαιώματα για την παραγωγή τους. Φράχτες λοιπόν όχι για τους κατατρεγμένους ανθρώπους, αλλά φραγμός στα προϊόντα εκμετάλλευσης. Κυκλική οικονομία, ει δυνατόν σε τοπικό επίπεδο.

14. Σοβαρή καταγραφή και μελέτη των θετικών και αρνητικών του μοντέλου της τηλε-εργασίας. Αποφυγή υπερεκμετάλλευσης εργαζομένων στο σπίτι από τους εργοδότες όλες τις ώρες.

15. Φορολογική Μεταρρύθμιση. Δίκαιοι, Προοδευτικοί αλλά λογικοί, όχι τιμωρητικοί, Φόροι στο σύνολο της Περιουσίας, ταυτόχρονα με πάταξη και εξοβελισμός των πρακτικών φοροαποφυγής, φοροδιαφυγής, εισφοροδιαφυγής των φυσικών και νομικών προσώπων, ξεκινώντας από την κατάργηση όλων των κρυμμένων φορολογικών παραδείσων και ημι-παραδείσων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν είναι μαγκιά η κλεψιά, γιατί αυτό είναι η φοροδιαφυγή, και πρέπει ήδη από τα σχολεία να το μαθαίνουν τα παιδιά. Φυσικά ειδικός, παγκοσμίως, στα θέματα αυτά είναι ο Πράσινος Σβεν Γκίγκολντ, που μας έκανε πρόσφατα την τιμή να παραστεί σε εκδήλωση των Πράσινων και πρέπει να συνεργαστούμε μαζί του.

Υπάρχει λοιπόν μια συνεκτική, εναλλακτική Πράσινη πρόταση για την Οικονομία, ή μιλάμε απλώς – όχι φυσικά ότι θα ήταν λίγο η απλό – για μια πράσινη διαχείριση του παρόντος συστήματος και της παρούσας κρίσης, μέχρι να ωριμάσουν οι συνθήκες, ο λαός να μας δώσει δύναμη και άλλα κλισέ που θυμίζουν άλλα κόμματα;

Αυτό δεν μπορεί να το πει ένας, θα φανεί συλλογικά από τις σημερινές συζητήσεις μας. Αυτό που σίγουρα χρειαζόμαστε είναι άμεσες, εφαρμόσιμες, εφαρμοσμένες – σε άλλα μέρη του πλανήτη αλλά και στην Ελλάδα- και συνάμα καινοτόμες πράσινες λύσεις – σαν το Wellcommon Hostel, παρά θεωρητικές προτάσεις και αφηρημένες συζητήσεις. Έχουμε να σβήσουμε 4 πυρκαγιές – Πανδημία, Οικονομία, Κοινωνική και Κλιματική Κρίση. Δεν έχουμε χρόνο να τσακωνόμαστε για το πόσο καθαρό θα είναι το νερό που ρίχνουμε για να σβήσουμε αυτές τις πυρκαγιές, από την άλλη δεν μπορούμε να τις σβήσουμε με πετρέλαιο, μεταφορικό, η κυριολεκτικό, από τις εξορύξεις, όπως είπαμε χτες, διότι μπορεί να προκύψει και άλλη μια χειρότερη πυρκαγιά, ο Πόλεμος!

Κλείνοντας, να σημειώσω ότι ο Καπιταλισμός, κακά τα ψέματα, κέρδισε τον ψυχρό πόλεμο, γιατί ήταν αποκεντρωμένος. Ο Υπερσυγκεντρωτισμός και ο περίφημος κλασσικός κεντρικός σχεδιασμός της Αριστεράς αποδεδειγμένα δεν δουλεύει, οδηγεί σε τέλμα. Όταν κατεβάζουμε Πράσινες Προτάσεις να έχουμε στο μυαλό ότι πρέπει να πορευόμαστε ανάμεσα στις Συμπληγάδες ενός Πράσινου Καπιταλισμού και ενός Πράσινου Κεντρικού Σχεδιασμού. Η Επιχειρηματικότητα δεν πρέπει να είναι ταμπού για μας, οι Επιχειρηματίες δεν είναι συνήθεις ύποπτοι ή απατεώνες εξ ορισμού, αρκεί να είναι γνήσια Πράσινοι, στη σκέψη αλλά και την πρακτική. Από την άλλη μεριά πρώτον, οι εργαζόμενοι δεν είναι ρομπότ ή άλογα του Ιπποδρόμου, αλλά άνθρωποι με απαραβίαστα δικαιώματα. Και Δεύτερον, πρέπει να πειραματιζόμαστε συνεχώς με νέες μορφές οικονομικής οργάνωσης, συνεργατικές αλλά και ατομικές όπως η οικονομία διαμοιρασμού που είχε αρκετά πράσινα και ριζοσπαστικά στοιχεία όταν ξεκίνησε, προτού μπουν μέσα οι μεγάλες εταιρείες.

Συνοψίζοντας, θα κλείσω με την άποψη, την είχα ζητήσει από καιρό και την έλαβα μόλις σήμερα το πρωί, που μου έδωσε σε μια σύντομη γραπτή συνέντευξη που παραχώρησε στο Ecoclub ο νέος συν-συντονιστής των Παγκόσμιων Πράσινων, ο Αυστραλός Bob Hale. Τον ρώτησα υπάρχει μια διακριτή, πράσινη συνταγή για αντιμετωπίσουμε την πανδημία, τα χειρότερα της αποτελέσματα στην κοινωνία και την οικονομία, να αποφύγουμε μια επανάληψη; Χρειαζόμαστε ένα νέο οικονομικό/παραγωγικό μοντέλο, μια αλλαγή συστήματος; Μου απάντησε απλά: “Βγαίνοντας από την Πανδημία, είναι πολύ σημαντικό η βοήθεια που προσφέρουν οι κυβερνήσεις στην οικονομία να αντιμετωπίζει και την κλιματική αλλαγή, και τα άλλα περιβαλλοντικά προβλήματα αλλά και τις κοινωνικές αδικίες”.

Ευχαριστώ.

[“As we emerge from the worst of the pandemic it is important that economic stimulus provided by governments also helps to address climate change and other environmental issues, as well as social justice issues.”]

Αντώνης Πετρόπουλος

Διαβάστε επίσης

ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ

Διαπλεκόμενη και αντισυνταγματική η τουριστική προβολή με την «Marketing Greece ΑΕ»

Σε συνέχεια χαριστικών παροχών και ρυθμίσεων για ιδιωτικές κλινικές, κολλέγια και τηλεοπτικά κανάλια, έρχεται τώρα και η σειρά της …τουριστικής προβολής. «Η απευθείας ανάθεση στην